Presentaties bijeenkomst Biobased Bouwen

Wist je dat het grootste deel van de energiebelasting van een gebouw zit in de bouw? Het bouwproces, logistiek en bouwmaterialen zijn zeer energieintensief. Een Britse studie heeft aangetoond dat de CO2-uitstoot ten gevolge van de bouw van woningen hóger is dan die van het gebruik ervan. Anders gezegd: onze inspanningen om woningen energiezuiniger te maken leiden in het beste geval tot een klimaatneutrale omgeving, zonder echter te beseffen hoeveel het gekost heeft om daar te komen.

Willem Böttger

Met deze cijfers zette Willem Böttger het thema neer van onze derde netwerkbijeenkomst. Er is een grote urgentie om het bouwproces anders in te richten en andere materialen te gebruiken: natuurlijke materialen. Wat dat laatste betreft is daarvoor ook een andere reden: we worden steeds afhankelijker van steeds schaarser wordende grondstoffen. De lijst van CRM’s (critical raw materials) wordt ieder jaar langer. Vaak echter zonder te beseffen dat het ook om een groeiende politieke afhankelijkheid gaat. In veel mijnregio’s heeft China inmiddels strategische posities.

Biobased materialen zijn dus het alternatief. Vlas, stro: grondstoffen die om ons heen groeien. Binnen het lectoraat van Böttger wordt onderzoek gedaan naar constructies met deze materialen. Pionier in biobased bouwen Robert de Bourgraaf gaf een prachtige demonstratie aan de hand van zijn eigen woning. Als adviseur duurzame installaties en ontwerper van het duurzaamste gebouw ter wereld heeft hij zich ten doel gesteld om een volledig passief huis te ontwikkelen: een strohuis, met een zeer lage energieconsumptie. Het huis is dermate goed geïsoleerd, dat een kuub hout voldoende is om het huis een jaar lang door middel van een houtkachel te verwarmen.

De presentaties kun je hieronder vinden. Graag geef ik mee wat mij opviel bij deze presentaties en het gesprek dat daarop volgde:

  • Er valt een forse energiebesparing, en CO2-reductie, realiseren door ons ook bewust te zijn van de energiebelasting van de bouw en materialen.
  • De energiebalans tijdens het gebruik van een woning is nog steeds het sterkst te beïnvloeden door besparingsmaatregelen.
  • Wet- en regelgeving zijn ook hier vaak nog hinderpalen. Voorbeeld is het bouwbesluit dat nog te weinig ruimte biedt voor constructies met nieuwe materialen. Veel tijd is nodig om onderzoek naar regelgeving en praktijk te brengen. 
  • De bouwsector is een vrij traditionele sector, waar vaak (overigens om begrijpelijke redenen) wordt vastgehouden aan bewezen oplossingen. Deze zijn echter te belastend.
  • Aan de kant van materialen zijn zeer interessante innovaties op komst. Een voorbeeld daarvan is mycelium (zie ook de filmpjes in de presentatie van Willem Böttger). Dit is sterk en zeer licht.

Arend Roos


Presentatie Willem Böttger


Presentatie Robert de Bourgraaf